Softshell zrewolucjonizował odzież outdoorową, a armia USA udowodniła, że świetnie sprawdza się również we współczesnych zastosowaniach wojskowych. Dobrej jakości kurtka softshellowa to absolutny must-have dla nowoczesnego żołnierza działającego nie tylko latem. To warstwa oddychająca, wiatroszczelna i szybkoschnąca. Ten artykuł wyjaśnia, kiedy i jak używać softshella w środowisku taktycznym oraz odpowiada na najczęstsze pytania.
Softshell w środowisku wojskowym
Historia odzieży softshellowej jest owiana pewną tajemnicą, ponieważ wiele firm twierdzi, że to właśnie one wynalazły tę koncepcję. Wiadomo jednak, że pojawiła się pod koniec XX wieku, a jedną z nazw często wymienianych w tym kontekście jest firma Maiden Mills. Początkowo był to element outdoorowej odzieży cywilnej ale jak to zwykle bywa, stosunkowo szybko został zaadaptowany do zastosowań wojskowych.
Gdy Stany Zjednoczone weszły do wojny w Afganistanie, amerykańskie siły zbrojne zderzyły się z ekstremalnie zimnymi warunkami i szybko przekonały się, że ich system odzieżowy kompletnie się tam nie sprawdza. Skargi żołnierzy doprowadziły do opracowania systemu odzieży znanego jako Protective Combat Uniform (PCU). System podzielono na siedem wymiennych „warstw”, które można dowolnie łączyć w zależności od warunków pogodowych. Poziom 5 – kurtka i spodnie softshellowe – stanowią fundament systemu PCU.
Czy wszystkie kurtki softshell’owe są takie same?
Nie. Generalnie rzecz ujmując, istnieją dwa rodzaje kurtek softshellowych: grubsze, ocieplane softshelle oraz cieńsze, bardziej oddychające, bez podszewki. Oczywiście, dodatkowo jakość może się bardzo różnić – od tanich produktów z masowej produkcji po profesjonalną odzież klasy premium.
-
Cieńszy softshell nie posiada podszewki ani membrany. Odporność na wodę zwykle uzyskuje się dzięki impregnacji powierzchniowej. Takie softshelle są bardziej oddychające i lepiej nadają się do aktywności fizycznej, takich jak marsz z plecakiem czy trekking. Komfort termiczny reguluje się poprzez odpowiedni dobór warstw bazowych i pośrednich.
-
Grubszy softshell zwykle posiada polarową podszewkę pod wiatroszczelną warstwą zewnętrzną i często również membranę. Zapewnia lepszą ochronę przed wodą i wiatrem, ale znacznie gorzej oddycha. Temperaturę reguluje się głównie poprzez zdejmowanie samej kurtki.
Jak i kiedy używać takiej kurtki?
Prawdziwy softshell to z założenia bardzo uniwersalna kurtka do wymagających aktywności fizycznych, takich jak marsz czy trekking, oraz do zmiennych warunków pogodowych – od chłodniejszych dni letnich po śnieżne zimy. W zastosowaniach wojskowych zastępuje standardową kurtkę mundurową przez większość roku… oczywiście poza gorącym latem.
- Podczas ruchu: połącz softshell z warstwą bazową z wełny merino. Wełna odprowadza wilgoć, a softshell oddycha i chroni przed wiatrem. Jeśli zrobi się zimno – dodaj kolejne warstwy.. Jeśli zrobi się za gorąco – ogranicz liczbę warstw i otwórz zamki wentylacyjne.
- Podczas postoju: gdy ruch ustaje, organizm zaczyna tracić ciepło. Dodaj warstwy izolacyjne, aby zatrzymać temperaturę.
- Podczas ulewy: załóż na softshell poncho przeciwdeszczowe, anorak lub wskocz w hardshell’a.
Jaki jest najlepszy zakres temperatur dla softshella?
Lekki softshell bez polarowej podszewki jest zaprojektowany do użytkowania w zakresie od +15°C do -10°C. W Finlandii oznacza to kurtkę trzy sezonową do aktywnego użytkowania. Dostępne są także grubsze modele z podszewką polarową, które lepiej sprawdzają się przy mniejszej aktywności lub w niższych temperaturach.
Na co żołnierz powinien zwrócić uwagę w wysokiej jakości softshell?
Wysokiej jakości, cienkie i oddychające materiały
Oryginalny softshell wykonany został z syntetycznego polaru i laminowanej warstwy zewnętrznej przez co jest masywny i słabo oddycha. Nie nadaje się do intensywnego użytkowania (np. dla wojska), ponieważ bardzo łatwo prowadzi do przegrzania. Właściwe dostosowanie do warunków pogodowych powinno odbywać się poprzez system warstwowy. Gdy robi się zimniej, dodaje się warstwy bazowe i pośrednie z merino. Takie podejście sprawia że nie płacisz za kurtkę którą ubierzesz tylko dwa razy w roku, warstwowanie zapewnia większą uniwersalność.
Upewnij się że kaptur da się założyć na hełm.
Cywilne softshelle często nie są projektowane z myślą o noszeniu hełmu - jeżeli ochrona głowy to coś, co stosujesz w pracy, warto wziąć to pod uwagę.
Tkanina z powłoką NIR.
Sam kamuflaż nie wystarczy. Materiał powinien również ograniczać wykrywalność w noktowizji.
Kompatybilność z kamizelką i plecakiem
Warto zwrócić uwagę na takie rozwiązania jak brak szwu na ramieniu czy odpowiednio zaprojektowane zamki.
Odpowiedni rozmiar
Ze względu na uniwersalność:, softshell powinien mieć wystarczająco dużo miejsca na dodatkowe warstwy pośrednie. Niektóre modele uwzględniają to już w rozmiarówce – warto to sprawdzić przed zakupem.
Zwróć uwagę na cenę
Na rynku jest mnóstwo tanich chińskich softshelli, ale nie zawsze nadają się one do profesjonalnego zastosowania. Wysokiej jakości softshelle wykonuje się z trwałych, technicznych materiałów zgodnych z NIR. Wadą takich materiałów jest wysoka cena. Produkcja europejska i amerykańska jest także droższa niż chińska, ale wpływa pozytywnie na bezpieczeństwo dostaw.
Softshell vs. hardshell: co lepiej sprawdzi się przy marszu z plecakiem?
Podczas intensywnego wysiłku, takiego jak marsz z obciążeniem, ważniejsza od wodoodporności jest oddychalność – dlatego przewagę ma softshell. Maszerując w typowej odzieży przeciwdeszczowej, człowiek nie tyle moknie od deszczu, co tonie we własnym pocie. Są jednak wyjątki:
- Ulewa przy niskiej temperaturze: załóż poncho, anorak lub ubierz hardshell.
- Gorąca pogoda: używaj standardowego munduru polowego.
- Bardzo mroźna zima: stosuj odpowiedni zimowy mundur bojowy wraz z odpowiednio dobranymi warstwami
Taktyczny a cywilny softshell – jaka jest różnica?
Wymagania wojskowe znacząco różnią się od cywilnych. Kamuflaż musi spełniać normy wojskowe i być zgodny z NIR. Kaptur musi mieścić hełm, a konstrukcja kurtki powinna współpracować z plate carrierem, plecakiem i chest rigiem. Materiały muszą być odpowiednio trwałe, by wytrzymać trudne warunki użytkowania.
Dobra wiadomość jest taka, że wojskowe softshelle świetnie sprawdzają się również cywilnie. Jeśli potrzebujesz jednej kurtki do obu zastosowań – wybierz wersję mil-spec.
Jak bardzo wodoodporny będzie softshell przy konkretnej ulewie?
Nowoczesne softshelle nie są wodoodporne, ale zazwyczaj posiadają właściwości hydrofobowe. Przykładowo kurtka L3 Softshell Jacket posiada impregnację DWR bez PFC, dzięki czemu dobrze radzi sobie z lekkim deszczem. Idea współczesnego softshella polega na wysokiej oddychalności, a tego nie da się osiągnąć przy pełnej wodoodporności.
Dodatkową zaletą lekkiego softshella jest szybkie schnięcie. Nawet całkowicie przemoczony może wyschnąć bardzo szybko – czasem nawet dzięki ciepłu ciała podczas intensywnego marszu. Jeśli jednak chcesz pozostać całkowicie suchy podczas ulewy, potrzebujesz poncha, anoraka lub kurtki typu hardshell.
Starsze modele softshelli czasem posiadają wodoodporną membranę, ale kosztem znacznie gorszej oddychalności.
Czy softshell jest wiatroszczelny?
Tak. Dzięki gęsto tkanej strukturze i specjalistycznym technologiom materiał softshellowy zapewnia bardzo dobrą ochronę przed wiatrem. Przykładowo kurtka L3 Softshell Jacket klasyfikowana jest jako wiatroszczelna. To czyni ją świetnym wyborem do działań wojskowych i outdoorowych w trudnych warunkach.
Czy ten cały softshell jest cieplejszy od mojego ulubionego polaru?
Niektóre tak, inne nie. Starsze softshelle posiadają polarową podszewkę oraz wiatroszczelną warstwę zewnętrzną, przez co są cieplejsze niż sam polar. Nowoczesne lekkie softshelle nie mają podszewki, ponieważ priorytetem jest oddychalność, a nie izolacja cieplna. Nadal jednak chronią przed wiatrem. Temperaturę reguluje się poprzez warstwy bazowe i pośrednie np. z merino.
Czy mogę nosić shoftshell pod kamizelką lub plecakiem?
Mil-spec’owy softshell w założeniu dobrze współpracuje z plate carrierem, plecakiem czy chest rigiem. Przykładowo kurtka L3 Softshell Jacket wykorzystuje rękawy raglanowe, które zapobiegają obtarciom ramion pod ciężarem oporządzenia. Dodatkowo zamki kieszeni umieszczono po bokach, dzięki czemu suwaki nie uciskają klatki piersiowej i nie zahaczają o wyposażenie.
Dlaczego niektóre softshelle kosztują wielokrotność tych budżetowych?
Cena kurtki softshellowej zależy od czterech czynników: jakości, funkcjonalności, kraju produkcji oraz marki. Tanie chińskie kurtki wykonane z gorszych materiałów ikiepsko zaprojektowane są znacznie tańsze niż wojskowe kurtki w standardzie mil-spec produkowane w Europie.
Rynek jest zalany tanimi „taktycznymi” kurtkami z grubym zewnętrznym materiałem i kiepskim polarem poliestrowym. Nie oddychają, są ciężkie i słabo sprawdzają się w wojsku. Wysokiej jakości softshelle wojskowe wymagają starannie zaprojektowanych rozwiązań taktycznych oraz drogich materiałów technicznych zapewniających trwałość, elastyczność i zgodność z NIR.
Produkcja europejska jest oczywiście zdecydowanie droższa niż chińska. Nie oznacza to jednak, że wszystkie chińskie produkty są złe – dobre produkty z Chin również istnieją. Produkcja europejska daje jednak znacznie większe bezpieczeństwo dostaw, co ma kluczowe znaczenie w obecnym, dynamicznym, Świecie. Jeśli Chiny znalazłyby się po przeciwnej stronie konfliktu, dostęp do produkowanego tam sprzętu mógłby zostać odcięty właśnie wtedy, gdy byłby najbardziej potrzebny.
Na cenę wpływa także sama marka. Porównując dwa softshelle różnych producentów, warto sprawdzić materiały, funkcje oraz kraj pochodzenia. Droga kurtka wyprodukowana w Chinach często zawiera po prostu dużą marżę za logo.
Werdykt
We współczesnych konfliktach zbrojnych, wyposażenie jest albo atutem, albo obciążeniem. Era „taktycznej ceraty” – ciężkich, nieoddychających ubrań przeciwdeszczowych zamieniających zwykły marsz w przenośną saunę – dobiegła końca.
Gdy działasz na granicy wytrzymałości, twoim największym wrogiem nie zawsze jest przeciwnik po drugiej stronie. Może nim być także wilgoć zgromadzona wewnątrz wyposażenia. Jeśli po intensywnym wysiłku jesteś mokry od potu, a temperatura spada lub misja przechodzi w statyczną obserwację, wilgoć zaczyna prowadzić organizm w stronę hipotermii.
Wybór taniej kurtki bez powłoki NIR, z przypadkowego sklepu internetowego może okazać się bardzo kosztownym błędem. W noktowizji przeciwnika słabej jakości kurtka może świecić jak neon, odbierając ci maskowanie, od którego zależy życie.
Profesjonalny softshell nie jest modnym gadżetem. To warstwa, która pozwala działać dalej, gdy wieje zimny wiatr i pada drobny deszcz – bez duszącego gorąca typowego dla hardshella.
Inwestuj w oddychające materiały wysokiej jakości, konstrukcje niewywołujące otarć pod kamizelką oraz sprzęt produkowany tam, gdzie możliwość dostaw nie zniknie w chwili rozpoczęcia konfliktu. Niezależnie od tego, czy maszerujesz przez wiosenne błoto, czy utrzymujesz pozycję w górskiej przełęczy, softshell powinien być ostatnią rzeczą, o której myślisz — ponieważ wykonuje swoją pracę, dzięki czemu ty możesz wykonywać swoją.
Wybieraj mądrze, ubieraj się warstwowo i pozostań w walce.